(Dân trí) – HoREA vừa công bố tổng số dự án vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn TPHCM đã lên tới 975 dự án, với tổng quy mô đất và vốn ứ đọng ở mức rất lớn.
Tại Hội nghị quán triệt, triển khai Kết luận số 24-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội mới đây, Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) lần đầu tiên hé lộ con số toàn diện về thực trạng các dự án tồn đọng kéo dài trên địa bàn thành phố.
Gần 1.000 dự án “mắc kẹt”, hơn 17.000 ha đất bị bỏ trống
Theo HoREA, xuất phát từ danh mục 838 dự án do Sở Tài chính TPHCM tổng hợp trước đây, sau khi hiệp hội tổ chức hội nghị vào ngày 13/5 để thu thập thêm thông tin từ cộng đồng doanh nghiệp, đã có thêm hơn 120 dự án bất động sản khó khăn, vướng mắc được báo cáo bổ sung nhưng chưa nằm trong danh sách của Sở Tài chính. Tính cả các chủ đầu tư thành phần trong hai dự án khu đô thị lớn, tổng số dự án vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn TPHCM đã lên đến 975 dự án.
Chỉ tính riêng 838 dự án đã được Sở Tài chính tổng hợp, quy mô sử dụng đất đã lên tới 17.000 ha với tổng mức đầu tư khoảng 206.000 tỷ đồng. Khi cộng thêm 137 dự án vừa được báo cáo bổ sung, nguồn lực đất đai và vốn đầu tư bị “chôn” vào các dự án qua nhiều năm còn lớn hơn nhiều.
Đáng chú ý, trong danh mục 838 dự án của Sở Tài chính, có tới 303 dự án – chiếm 36,1% – vẫn chưa được tháo gỡ dứt điểm, khi còn sử dụng các cụm từ như “đã cơ bản hoàn thành tháo gỡ”, “đang tháo gỡ theo chỉ đạo” hay “tiếp tục xử lý”.
TPHCM không hợp thức hóa, không làm phát sinh sai phạm dự án tồn đọng (Ảnh: DT).
Theo thống kê chi tiết của Sở Tài chính, trong số 838 dự án, đất đai thuộc các nhóm khác nhau: 265 dự án đầu tư tư nhân (trong đó 62 dự án đã hoàn thành tháo gỡ, 130 dự án đã cơ bản hoàn thành); 13 dự án PPP (12 dự án đã hoàn thành tháo gỡ); 28 dự án của doanh nghiệp nhà nước (5 dự án đã tháo gỡ xong, 22 dự án đã cơ bản tháo gỡ); 116 dự án đầu tư công (49 dự án đã hoàn thành tháo gỡ); 42 tài sản công và 194 cơ sở nhà đất thuộc quản lý của UBND (162 cơ sở đã xử lý xong, 32 cơ sở đang tiếp tục xử lý). Ngoài ra còn 8 dự án tồn đọng liên quan đến quá trình thanh tra, điều tra, xét xử.
Hai điểm nóng điển hình kéo dài hàng chục năm
HoREA nêu đích danh hai trường hợp đặc biệt nghiêm trọng. Dự án Khu dân cư Bình Trưng Đông – Cát Lái (quy mô 154 ha, quận 2 cũ) được giao đất từ năm 2001 nhưng đến nay hàng trăm khách hàng đã mua nền nhà suốt 25 năm vẫn chưa được nhận đất, nhiều hộ dân sống trong khu vực thiếu hạ tầng trầm trọng, bộ mặt đô thị nhếch nhác. Nguyên nhân cốt lõi là đền bù dở dang và năng lực yếu kém của các chủ đầu tư thành phần.
Dự án Khu đô thị mới Bắc Rạch Chiếc (quy mô 82,52 ha, quận 9 cũ) được phê duyệt từ năm 1997, hiện vướng vào quá trình thanh tra, điều tra. Trong đó, dự án nhà ở xã hội Nam Lý (291 căn hộ) dù đã giải phóng mặt bằng vẫn chưa được chấp thuận đầu tư; dự án Khu nhà ở Him Lam (2,16 ha) đã xây dựng hạ tầng từ năm 2016 nhưng đến nay chưa được giao đất để hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Trước thực trạng trên, HoREA đưa ra hai kiến nghị trọng tâm. Thứ nhất, đề nghị các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục mở cổng “Hệ thống 45” của Sở Tài chính để doanh nghiệp báo cáo các dự án còn sót, bảo đảm không có dự án nào tồn đọng mà không được xem xét tháo gỡ. Thứ hai, khẩn trương phân loại toàn bộ dự án đã được báo cáo để xác định rõ thẩm quyền xử lý của từng cấp.
Hiệp hội cảnh báo, nếu không hành động quyết liệt và kịp thời, có thể xảy ra trường hợp Thủ tướng Chính phủ phải áp dụng biện pháp khẩn cấp dừng hoặc tạm dừng các cơ chế chính sách đặc thù theo Nghị quyết 29, khiến nhiều dự án chưa kịp tháo gỡ và doanh nghiệp, nhà đầu tư, khách hàng chịu thiệt.
